Boek van de week door Femke

Aan het einde van de oorlog van Bert Natter

De bekendmaking van de shortlist van de Libris Literatuurprijs is ieder jaar een spannend moment. En daar stond het ineens: ‘Aan het einde van de oorlog’ van Bert Natter. Ik was al langer nieuwsgierig naar dit boek; ik had het ook al in mijn bezit, maar was er nog niet in begonnen.

Sjoerd en ik waren namelijk in Gent en daar kwamen we langs de fantastische boekhandel Bookz & Booze. Ze verkopen daar niet alleen boeken, maar adviseren ook bij ieder boek een passende fles sterke drank. Ik besloot het boek daar te kopen en kreeg een prachtige fles gin aangeraden. Die konden we natuurlijk niet laten staan.

Met de boekverkoper raakte ik in gesprek over ‘Aan het einde van de oorlog’. Hij was er diep van onder de indruk. En dat sloot naadloos aan bij de bespreking op de radio die Sjoerd en ik kort daarvoor hadden gehoord.

En wat een boek is het. Deze week is dit voor ons niet alleen het Boek van de Week, maar ook het Boek van de Maand. En ik hoop oprecht dat veel mensen de stap nemen om eraan te beginnen.

Het verhaal speelt zich af aan het einde van de oorlog. De Duitsers voelen de druk van het oprukkende Rusland. Er hangt dreiging in de lucht: wanneer zal het gebeuren, en hoe? Tegelijkertijd speelt er een andere gebeurtenis, waar ik bewust niet te veel over wil prijsgeven, maar die voor de betrokkenen enorme impact heeft. Die gebeurtenis verschuift de aandacht van de grote dreiging naar iets kleiners, maar zeker niet minder belangrijk.

Wat dit boek zo bijzonder maakt, is de manier van vertellen. Het bestaat uit fragmenten, vanuit verschillende personages. Iedereen ziet, ervaart en beleeft dezelfde werkelijkheid, maar telkens op een andere manier. En juist daardoor word je als lezer steeds dieper het verhaal ingetrokken. Beetje bij beetje kom je erachter wat er werkelijk is gebeurd. Als lezer heb je het soms al eerder door dan de personages zelf.

Het is een behoorlijk dikke pil. En zoals de meeste mensen inmiddels wel weten, houd ik ervan van dat een boek een duidelijk begin, midden en einde heeft. Dat is hier niet het geval. Maar toch of misschien juist daardoor werkt het. Het verhaal komt binnen. Het kruipt onder je huid.

Het boek heeft me uit mijn nachtrust gehouden. Ik ben er denk ik zo’n dertig uur mee bezig geweest, maar het heeft ook dertig uur mijn leven beheerst. Ik vond het echt fascinerend. En toen ik het uit had, wilde ik bijna applaudisseren.

En ja, het gaat over de oorlog. Misschien denkt u: alweer een boek over de oorlog. Maar dit blijft een belangrijk thema en het is misschien wel actueler dan ooit.